Ο χαμένος Κύκλος του Χρόνου
Πολλοί αρχαίοι πολιτισμοί ανά τον κόσμο έχουν αναφερθεί σε ένα τεράστιο χρονικό κύκλο με εναλλασσόμενους Μεσαίωνες και Χρυσές εποχές – ο Πλάτωνας το είχε ονομάσει «το τέλειο έτος». Πάνω από 30 τέτοιες αρχαίες κουλτούρες είχαν μύθους και θρύλους στη λαογραφία τους, που μιλούσαν για έναν χρονικό κύκλο με μεγάλες περιόδους φώτισης όπου παρεμβάλλονταν σκοτεινοί αιώνες άγνοιας. Ο κύκλος αυτός, κατά τους μύθους, οδηγούταν έμμεσα από ένα γνωστό αστρονομικό φαινόμενο, τη μετάπτωση των ισημεριών.
Όλοι γνωρίζουν τις δύο ουράνιες κινήσεις που έχουν την πιο άμεση και ίσως μεγαλύτερη επίδραση στη ζωή και τη συνείδηση του ανθρώπου. Η ημερήσια κίνηση, η κίνηση της Γης γύρω από τον άξονά της, κάνει τους ανθρώπους να μεταβαίνουν από την ξυπνητή στην κοιμισμένη κατάσταση και πάλι απ’ την αρχή, σε μια εικοσιτετράωρη βάση. Οι οργανισμοί μας έχουν προσαρμοστεί σ’ αυτή την περιστροφή της Γης τόσο καλά που αυτές οι αλλαγές στην κατάσταση δεν μας κάνουν καμία εντύπωση. Η περιστροφή της Γης γύρω από τον Ήλιο — η δεύτερη ουράνια κίνηση, την οποία αναγνώρισε ο Κοπέρνικος — έχει εξίσου σημαντική επίδραση, προκαλώντας τρισεκατομμύρια μορφές ζωής να βγουν από το χώμα, να ανθίσουν, να κάνουν καρπούς και στη συνέχεια να σβήσουν, ενώ εκατομμύρια άλλα είδη πέφτουν σε χειμερία νάρκη, πολλαπλασιάζονται ή μεταναστεύουν μαζικά. Ο ορατός μας κόσμος στην κυριολεξία γεννιέται, αλλάζει το χρώμα και το βήμα του ολοκληρωτικά και αντιστρέφει τη διαδικασία αρχίζοντας πάλι απ’ την αρχή, με κάθε πέρασμα της ουράνιας κίνησης.
Η τρίτη ουράνια κίνηση, η μετάπτωση των ισημεριών, είναι λιγότερο γνωστή ή έστω κατανοητή από τις προηγούμενες δύο, αλλά αν πιστέψουμε τους αρχαίους πολιτισμούς ανά τον κόσμο, η επίδρασή της είναι το ίδιο έντονη. Αυτό που κρύβει τον αντίκτυπο που έχει αυτή η κίνηση είναι η χρονική της κλίμακα. Όπως ένα εφημερόπτερο, που ζει μόνο μια μέρα μέσα στο χρόνο και δε γνωρίζει τίποτα για τις εποχές, έτσι κι ο άνθρωπος έχει μέσο όρο ζωής που είναι μόνο το ένα τριακοσιοστό εξηκοστό (1/360) του μεταπτωτικού κύκλου των ισημεριών, που είναι 24.000 χρόνια. Και όπως το εφημερόπτερο που γεννήθηκε σε μια συννεφιασμένη, απάνεμη μέρα και δεν έχει ιδέα ότι υπάρχει κάτι τόσο όμορφο όπως το φως του ήλιου ή το αεράκι, έτσι κι εμείς, γεννημένοι σε μια εποχή υλιστικού ορθολογισμού, έχουμε πολύ λίγη επίγνωση μιας εποχής χρυσής, με υψηλότερες δονήσεις, ανώτερες καταστάσεις συνείδησης και αυξημένα επίπεδα νόησης – αν και ακριβώς αυτό είναι το μήνυμα των προγόνων μας.
Ένας αυξανόμενος όγκος αστρονομικών και αρχαιολογικών στοιχείων δείχνουν ότι ο κύκλος έχει κάποια βάση στην πραγματικότητα. Μέχρι στιγμής οι αρχαίοι έχουν δίκιο: η συνείδηση και η νόηση όντως φαίνεται να έχει μια ανελικτική πορεία από τα βάθη του Μεσαίωνα στο σήμερα κι αυτό αντικατοπτρίζεται στις σπουδαίες βελτιώσεις που έχουν γίνει σε ολόκληρη την ανθρώπινη κοινωνία. Τι είναι όμως αυτό που ωθεί αυτές τις αλλαγές και τι μπορούμε να περιμένουμε στο μέλλον; Η κατανόηση της αιτίας της μετάπτωσης είναι το κλειδί.
Παρατηρώντας τη μετάπτωση των ισημεριών
Η παρατήρηση των τριών κινήσεων της Γης είναι σχετικά απλή. Στην πρώτη, την περιστροφή γύρω από τον άξονα, βλέπουμε τον Ήλιο να ανατείλει από την ανατολή και να δύει στη δύση κάθε εικοσιτέσσερις ώρες. Αν παρατηρούσαμε τα αστέρια μια φορά την ημέρα, θα βλέπαμε ότι και αυτά ακολουθούν μια παρόμοια κίνηση: ανατείλουν από την ανατολή και δύουν στη δύση. Οι δώδεκα αστερισμοί του ζωδιακού κύκλου – οι αρχαίοι δείκτες του χρόνου, που βρίσκονται κατά μήκος της Εκλειπτικής, της πορείας του ήλιου — περνούν πάνω απ’ το κεφάλι μας με ρυθμό περίπου μια φορά το μήνα και επανέρχονται στις αρχικές τους θέσεις, στο τέλος κάθε έτους. Και αν κοιτούσαμε μια φορά το χρόνο, παράδειγμα κατά την εαρινή ισημερία, θα παρατηρούσαμε ότι τα αστέρια κινούνται ανάδρομα (αντίθετα στις δύο πρώτες κινήσεις), σε βαθμό περίπου μίας μοίρας ανά εβδομήντα χρόνια. Με αυτό το ρυθμό, η ισημερία πέφτει σε διαφορετικό αστερισμό περίπου κάθε 2.000 χρόνια, έτσι χρειάζονται 24.000 χρόνια για να συμπληρώσει τον κύκλο της περνώντας και από τους δώδεκα αστερισμούς. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται μετάπτωση των ισημεριών.
Η αρχική θεωρία της μετάπτωσης λέει ότι οι συνδυασμένες βαρυντικές δυνάμεις του Ήλιου και της Σελήνης στο πεπλατυσμένο τμήμα της Γης, τον Ισημερινό, προκαλούν την αλλαγή προσανατολισμού της Γης στο διαστημικό χώρο. Όμως, αυτή θεωρία είχε αναπτυχθεί πριν οι επιστήμονες μάθουν ότι ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα είναι σε τροχιά και έτσι τώρα είναι «ασύμβατη με τη θεωρία της δυναμικής». Η αρχαία ανατολική αστρονομία διδάσκει ότι η ισημερία κινείται ή «μεταπίπτει» μέσα από τους δώδεκα αστερισμούς του ζωδιακού κύκλου απλά επειδή ο Ήλιος κινείται γύρω από ένα άλλο άστρο (κάτι το οποίο αλλάζει τη γωνία θέασης των αστεριών, όταν κοιτάζουμε από τη Γη). Σήμερα η επιστήμη έχει διαμορφώσει ένα κινούμενο ηλιακό μοντέλο όπου η μετάπτωση είναι πιο παρατηρήσιμη. Αυτό υποδηλώνει έντονα ότι η αρχαία εξήγηση είναι τελικά η πιο πιθανή, ακόμα κι αν οι επιστήμονες δεν έχουν ανακαλύψει ακόμα το άστρο γύρω από το οποίο κινείται ο Ήλιος μας.
Πέρα από τις τεχνικές εκτιμήσεις, ένα κινούμενο ηλιακό σύστημα φαίνεται να παρέχει μια λογική εξήγηση επειδή έτσι θα μπορούσαμε να έχουμε ένα τέλειο έτος, για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο του Πλάτωνα, με εναλλασσόμενες σκοτεινές και χρυσές εποχές. Δηλαδή, εάν το ηλιακό σύστημα που φέρει τη Γη, στην πραγματικότητα κινείται σε μια τεράστια τροχιά, υποβάλλοντας τη Γη στο ηλεκτρομαγνητικό (ΗM) φάσμα ενός άλλου αστέρα, θα περιμέναμε αυτό να επηρεάσει την ατμόσφαιρα και πιθανώς ολόκληρη τη ζωή στον πλανήτη, σε βαθμό ανάλογο της τροχιάς. Όπως οι μικρότερες ημερήσιες και ετήσιες κινήσεις της Γης δημιουργούν τους κύκλους της μέρας και της νύχτας και των εποχών του έτους, έτσι και μια μεγαλύτερη ουράνια κίνηση θα δημιουργούσε έναν κύκλο που επηρεάζει τη ζωή και τη συνείδηση, αλλά σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
Το πώς η συνείδηση μπορεί να επηρεαστεί από τέτοια ουράνια φαινόμενα έχει απασχολήσει την επιστημονική κοινότητα και έχει προταθεί η εξής υπόθεση, μέσα από μια σειρά ερευνών: αλλαγές στα λεπτά ΗΜ πεδία που μας περιβάλλουν μπορούν να επηρεάσουν δραματικά την ανθρώπινη νόηση και απόδοση. Με λίγα λόγια, η συνείδηση φαίνεται να επηρεάζεται από λεπτά πεδία φωτός, ή όπως πολύ όμορφα λέει ο κβαντικός φυσικός Dr. Amit Goswami «Η Συνείδηση προτιμά το φως». Συνεπής με το μύθο και τη λαογραφία, η ιδέα πίσω από τον Μέγα Χρόνο ή το κυκλικό μοντέλο της ιστορίας, βασίζεται στην κίνηση του Ήλιου μέσα στο χώρο, μια κίνηση που εκθέτει τη Γη σε αύξοντα και φθίνοντα αστρικά πεδία (όλα τα αστέρια είναι τεράστιες γεννήτριες ΗΜ φάσματος), έχοντας σαν αποτέλεσμα τη μυθική άνοδο και πτώση των εποχών σε ασύλληπτες χρονικές κλίμακες.
Τι λέει όμως η ιστορία?
Οι σύγχρονες ιστορικές θεωρήσεις γενικά τείνουν να αγνοούν το μύθο και τη λαογραφία και δεν υπολογίζουν εξωτερικές επιδράσεις στην εξέλιξη της συνείδησης. Για το μεγαλύτερο μέρος, η σύγχρονη θεωρία της ιστορίας διδάσκει ότι η συνείδηση (ή και η ίδια η ιστορία) κινείται σε μια γραμμική μορφή απ’ το πρωτόγονο στο σύγχρονο, με λίγες εξαιρέσεις, και περιλαμβάνει τις ακόλουθες αρχές:
- Η ανθρωπότητα εξελίχθηκε από την Αφρική
- Οι άνθρωποι ήταν κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες μέχρι πριν περίπου 5.000 χρόνια
- Οι φυλές ενώθηκαν στην αρχή για προστασία έναντι αντιμαχόμενων φυλών
- Η γραπτή επικοινωνία προηγήθηκε μεγάλων κατασκευαστικών δομών ή πολυπληθών πολιτισμών
Το πρόβλημα μ’ αυτό το ευρέως αποδεκτό πρότυπο είναι ότι δε συνάδει με τα ευρήματα και την ερμηνεία πρόσφατα ανακαλυφθέντων αρχαίων πολιτισμών και τεχνουργημάτων. Τα τελευταία εκατό χρόνια, έχουν γίνει μεγάλες ανακαλύψεις στη Μεσοποταμία, την κοιλάδα του Ινδού, τη Νότια Αμερική, την Τουρκία και πολλές άλλες περιοχές, οι οποίες ξεφεύγουν των γενικών κανόνων της ιστορικής θεωρίας και σπρώχνουν προς τα πίσω το χρονοδιάγραμμα της προηγμένης ανθρώπινης ανάπτυξης. Ειδικότερα, δείχνουν πως οι αρχαίοι λαοί ήταν, σε πολλούς τομείς, πολύ πιο ανεπτυγμένοι και πολιτισμένοι 5.000 χρόνια πριν, από ότι ήταν στον πιο πρόσφατο Μεσαίωνα, μόλις πριν από 600 -1000 χρόνια. Στο Caral, ένα αρχαίο συγκρότημα άγνωστης προέλευσης στη δυτική ακτή του Περού, υπάρχουν έξι πυραμίδες που χρονολογούνται στο 2.700 π.Χ., χρονολογία που συμπίπτει με τις αιγυπτιακές πυραμίδες αλλά και τις πρώτες μεγάλες δομές που βρίσκονται στο λεγόμενο Λίκνο του πολιτισμού, στη Μεσοποταμία. Το Caral βρίσκεται μισό πλανήτη μακριά από το Λίκνο. Δεν υπάρχουν στοιχεία γραφής ή όπλων, δύο εκ των αποκαλούμενων συνθηκών για πολιτισμό, αλλά βρίσκουμε όμορφα μουσικά όργανα, αστρονομικά ευθυγραμμισμένες δομές και ενδείξεις για εμπορίο με μακρινές περιοχές (υφάσματα, σπόροι και όστρακα που δεν είναι ιθαγενή στην περιοχή, αλλά καθόλου όπλα) — όλα αυτά είναι σημάδια μιας φιλειρηνικής και ευημερούσας κοινωνίας.
Το Gobekli Tepe παρουσιάζει μια ακόμα μεγαλύτερη πρόκληση στις συμβατικές καταγραφές της Ιστορίας. Αυτός ο αρχαιολογικός χώρος στην Τουρκία χρονολογείται τουλάχιστον στο 9.000 π.Χ. και περιέχει εξαιρετική αρχιτεκτονική, συμπεριλαμβανομένων σκαλιστών πυλώνων τεραστίων διαστάσεων. Η εύρεση τόσο μεγάλων και περίπλοκων κατασκευών, που δημιουργήθηκαν πριν από τις περιόδους που θεωρητικά ανακαλύφθηκε η γεωργία και η κεραμική, είναι ένα αρχαιολογικό αίνιγμα. Αυτοί οι χώροι αψηφούν το πρότυπο ιστορικό χρονοδιάγραμμα. Και ακόμα πιο περίεργο είναι το γεγονός ότι αυτοί οι πολιτισμοί φαίνεται να παρήκμασαν μαζικά. Στην αρχαία Μεσοποταμία, στο Πακιστάν, στο Jiroft και σε γειτονικές περιοχές, έχουν βρεθεί στοιχεία που προδίδουν γνώσεις αστρονομίας, γεωμετρίας, προηγμένες μεθόδους δόμησης, εξελιγμένα συστήματα αποχέτευσης και ύδρευσης, εξαιρετική τέχνη, βαφές και υφάσματα, γνώσεις φαρμακευτικής και χειρουργικής, και πολλές άλλες βελτιώσεις μιας πολιτισμένης κοινωνίας, που φαίνεται να προέκυψαν από το πουθενά και να χάθηκαν εντελώς για τις επόμενες μερικές χιλιάδες χρόνια.
Μέχρι τον παγκόσμιο Μεσαίωνα, κάθε ένας από τους πολιτισμούς αυτούς, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων στην Αίγυπτο και την κοιλάδα του Ινδού ποταμού, είχε σε μεγάλο βαθμό μετατραπεί σε σκόνη ή είχε ξεπέσει σε νομαδικούς τρόπους ζωής. Κοντά στα άμετρα βάθη της κυκλικής ύφεσης, υπήρχαν ερείπια και τίποτε άλλο, ενώ ο ντόπιος πληθυσμός δεν ήξερε τίποτα για τους οικοδόμους, εκτός ίσως μέσα από τους μύθους. Σε ορισμένες περιοχές, όπου εξακολουθούσαν να παραμένουν μεγαλύτεροι πληθυσμοί, όπως μέρη της Ευρώπης, η φτώχεια, η πανώλη και οι αρρώστιες ήταν συχνά ανεξέλεγκτα και η ικανότητα να διαβάζουν, να γράφουν ή να μεταφέρουν οποιαδήποτε γνώση από την πρότερη χρυσή εποχή είχε ουσιαστικά εξαφανιστεί. Τι συνέβη?
Ενώ τα στοιχεία αυτής της περιόδου παραμένουν ανομοιογενή, τα αρχαιολογικά ευρήματα δείχνουν ότι η συνείδηση, η οποία εκδηλώνεται συλλογικά ως ανθρώπινη επινοητικότητα και ικανότητα, είχε μειωθεί κατά πολύ. Η ανθρωπότητα έμοιαζε να έχει χάσει την ικανότητά της να δημιουργεί και να φαντάζεται όπως παλιά. Το ενδιαφέρον σημείο εδώ είναι πως αυτή η παρακμή του πνεύματος είχε προβλεφθεί από πολλούς αρχαίους πολιτισμούς. Σύμφωνα με τον Stefan Maul, Ασσυριολόγο, οι Ακκάδιοι ήξεραν ότι ζούσαν σε μια παρακμάζουσα εποχή. Σέβονταν το παρελθόν ως καλύτερη εποχή και προσπαθούσαν να κρατηθούν εκεί, αλλά ταυτόχρονα προοιώνιζαν και θρηνούσαν για τα σκοτεινά χρόνια που θα ακολουθούσαν. Ετυμολογικές μελέτες της σφηνοειδούς γραφής δείχνουν πως οι αρχαίες λέξεις για το «παρελθόν» έχουν γίνει οι σημερινές λέξεις για το «μέλλον» και αντίστροφα.
Αυτή η αρχή των εποχών ακμής και παρακμής απεικονίζεται σε πολλά ανάγλυφα που βρέθηκαν σε αρχαίους μιθραϊκούς ναούς, επονομαζόμενους και «σχολές μυστηρίων». Η διάσημη Ταυροκτονία, η σκηνή του φόνου του ταύρου, συνήθως πλαισιώνεται από δύο αγόρια, τον Καύτη και τον Καυτοπάτη. Ο ένας κρατάει ψηλά έναν αναμμένο πυρσό προς την αύξουσα μεριά του ζωδιακού, συμβολίζοντας μια περίοδο αυξανόμενου φωτός. Ο άλλος κρατάει τον πυρσό χαμηλά και σβησμένο, προς τη φθίνουσα μεριά του ζωδιακού, αντιπροσωπεύοντας μια εποχή σκοταδισμού. Αυτές οι εποχές χωρίζονται σε υποκατηγορίες, που για τους αρχαίους Έλληνες ήταν «η Χρυσή, η Ασημένια, η Χάλκινη και η Σιδηρά εποχή», ένας απλός τρόπος να περιγράψουν τις εποχές ενός Τέλειου Έτους.
Πιστεύεται ότι είναι κυρίως τοπικά, γεωγραφικά και περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα που καθορίζουν ποια ομάδα ανθρώπων επιτυγχάνει ή αποτυγχάνει ενάντια σε μία άλλη. Αν και αυτό βοηθάει στο να εξηγηθούν πολλές από τις περιφερειακές διαφορές των τελευταίων χιλιάδων ετών, δεν επεξηγεί τις μακροσκοπικές τάσεις που φαίνεται να έχουν επηρεάσει όλες τις κουλτούρες, συμπεριλαμβανομένων της Κίνας και της Αμερικής, καθώς αυτές βυθίζονταν μεσα στον τελευταίο παγκόσμιο μεσαίωνα. Το κυκλικό Μέγα Έτος υπονοεί ότι δεν είναι μόνο η γεωγραφία ή το περιβάλλον στη Γη που καθορίζει τη σχετική επιτυχία ενός λαού, αλλά και η γεωγραφία και το περιβάλλον της Γης στο διάστημα που επηρεάζει την ανθρωπότητα σε μακροσκοπική κλίμακα.
Κατανοώντας ότι η συνείδηση μπορεί πράγματι να μεγαλώνει και να συρρικνώνεται με τις κινήσεις των ουράνιων σωμάτων, δίνουμε νόημα στους αρχαίους μύθους και τη λαογραφία και βάζουμε ασυμβίβαστους πολιτισμούς και αντικείμενα, όπως ο μηχανισμός των Αντικυθήρων και η αρχαία μπαταρία της Βαγδάτης, σε ένα ιστορικό πλαίσιο που έχει νόημα. Για παράδειγμα, η μπαταρία αναπτύχθηκε τουλάχιστον 2.000 χρόνια πριν, μια γνώση χαμένη στη νύχτα της σκοτεινής εποχής και έπειτα επανεφευρέθηκε από το Volta στην περίοδο μετά την Αναγέννηση. Το ίδιο πράγμα ισχύει και για τις προσθετικές συσκευές, τη χειρουργική επέμβαση στον εγκέφαλο, τη γνώση ενός ηλιοκεντρικού συστήματος κ.λπ., ανακαλύφθηκαν, χάθηκαν και στη συνέχεια ανακαλύφθηκαν εκ νέου. Υποδηλώνει επίσης το λόγο για τον οποίο τόσοι πολλοί αρχαίοι πολιτισμοί φαίνεται να είχαν γοητευθεί τόσο με τα αστέρια και μας προσφέρει ένα ρεαλιστικό μοτίβο για να κατανοήσουμε την ιστορία. Θα μπορούσε επίσης να μας βοηθήσει να εντοπίσουμε τις δυνάμεις που ώθησαν την Αναγέννηση και που μπορεί να είναι η επιτάχυνση της συνείδησης και στη δική μας σημερινή εποχή. Μύθος και λαογραφία, η επιστημονική γλώσσα του παρελθόντος, παρέχει μια βαθύτερη ματιά στην ανθρώπινη πορεία ανά τους αιώνες.
Ένα βλέμμα στο μέλλον με αρχαία μάτια
Όποια γλώσσα κι αν χρησιμοποιήσουμε, η ιδέα παραμένει η ίδια. Όπως υποστηρίζει ο Sri Yukteswar στο βιβλίο του Η Ιερή επιστήμη (1894), όταν το ηλιακό μας σύστημα βρίσκεται στο μακρινότερο σημείο από το άστρο του, η συνείδηση της ανθρωπότητας βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο (το οποίο συνέβει τελευταία φορά περίπου το 500 μ.Χ.), και όταν ο ήλιος βρεθεί στο κοντινότερο σημείο αντίστοιχα (το οποίο έχει υπολογιστεί το 12.500 μ.Χ.), η συνείδηση θα φτάσει στο ανώτατο σημείο της, σ’ αυτό τον κύκλο. Αυτά τα ουράνια σημεία τοποθετούνται στην ευθυγράμμιση του ήλιου του φθινοπωρινού ηλιοστασίου με έναν απ’ τους ζωδιακούς αστερισμούς – ένα ουράνιο ρολόι που μας επιτρέπει να υπολογίζουμε σε ποιο σημείο του Κύκλου βρισκόμαστε, αν κινούμαστε προς μια Χρυσή Εποχή ή αν απομακρυνόμαστε από αυτήν.
Σήμερα, είμαστε μόλις μερικές εκατοντάδες χρόνια μέσα στην αύξουσα φάση, έχοντας περάσει από αυτό που οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν Εποχή του Ανθρώπου (Σιδηρά) και έχοντας μπει στην Εποχή του Ήρωα (Χάλκινη) – αν και ακόμα είμαστε πολύ μακριά από την Εποχή των Ημίθεων (Ασημένια) και την Εποχή των Θεών (Χρυσή), οι οποίες είναι ακόμα ασύλληπτες για εμάς. Σύμφωνα με τις Ανατολικές Διδασκαλίες, αυτό σημαίνει ότι τώρα ξυπνάμε από μία κατάσταση όπου η ατομική συνειδητότητα αντιλαμβανόταν τον εαυτό της μόνο στη φυσική του μορφή, ζώντας σε ένα αυστηρά φυσικό σύμπαν, σε μία κατάσταση όπου αρχίζουμε να βλέπουμε τους εαυτούς μας και τον κόσμο ως λίγο πιο διαφανή, φτιαγμένα κυρίως από λεπτοφυή ενέργεια. Αυτό ξεκίνησε με τις μεγάλες ανακαλύψεις της Αναγέννησης (αρχές του ηλεκτρισμού, νόμοι της βαρύτητας, μικροσκόπια, τηλεσκόπια και άλλες εφευρέσεις που επέκτειναν την επίγνωσή μας) και πλέον έχει επιταχυνθεί στη δική μας εποχή με την εμφάνιση της κβαντικής θεωρίας, που μας δείχνει ότι η ύλη και η ενέργεια είναι εναλλάξιμες, και ότι ακόμα και ο χώρος και ο χρόνος είναι έννοιες σχετικές.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα Paramahansa Yogananda, μέχρι το έτος 4.100 μ.Χ. (όταν δηλαδή εισέλθουμε στην Ασημένια Εποχή ή Treta Yuga), «η τηλεπάθεια και η ενόραση θα είναι και πάλι κοινή γνώση». Μπορεί να ακούγεται τραβηγμένο, όμως σύμφωνα με τη μυθολογία, είχε υπάρξει ξανά τέτοια εποχή, περίπου το 3.100 π.Χ., η προηγούμενη Ασημένια Εποχή. Σε κάποιες μυθολογικές αναφορές, όπως για παράδειγμα στο βιβλίο Γένεσις της ιουδαϊκής μυθολογίας, εκείνη η εποχή ταυτίζεται με την προ-βαβελική περίοδο, όπου ο άνθρωπος επικοινωνούσε ελεύθερα με τη φύση, πριν ο Θεός «συγχύσει την γλώσσαν αυτών».
Στη φάση που βρίσκεται η ανθρωπότητα στη σημερινή εποχή, φαίνεται πως έχουμε ξεχάσει. Έχουμε σίγουρα ξεχάσει τη γνώση και τη σοφία των περασμένων χρυσών εποχών, καθώς αυτές χάθηκαν στα σκοτάδια των κατώτερων σημείων του Κυκλικού Χρόνου. Όμως αυτή η νομοτέλεια που κυβερνά τις κινήσεις των άστρων και την έννοια του χρόνου, μας υπόσχεται ότι θα ξαναβρούμε αυτή τη γνώση, όπως και έχουμε αρχίσει ήδη να «θυμόμαστε». Όσοι σκεφτούν ότι ο κόσμος μας σήμερα δεν θυμίζει και πολύ έναν πολιτισμό σε ακμή, θα πρέπει να θυμηθούν πως μόλις πέντε ή έξι αιώνες πριν τα περισσότερα έθνη βρίσκονταν σε πόλεμο, η φτώχεια και η πανούκλα αποδεκάτιζε τεράστιους πληθυσμούς, το προσδόκιμο ζωής ήταν το μισό από ότι είναι σήμερα, τα ατομικά δικαιώματα ήταν έννοια ανύπαρκτη και η δικαιοσύνη απονεμόταν μέσω βασανιστηρίων, ιεράς εξέτασης ή απλά με κάψιμο στην πυρά. Ναι, ο κόσμος έχει σίγουρα προβλήματα, όμως είναι σε ανοδική πορεία και η επίγνωση του εαυτού μας ως καθαρές συνειδήσεις, αν και στα σπάργανα, μας ανοίγει έναν κόσμο αφάνταστων δυνατοτήτων.
Κάτι άλλο που φαίνεται να έχουμε ξεχάσει, ή ίσως το θυσιάζουμε στο βωμό του σύγχρονου θεού, της λογικής, είναι η αλήθεια που έρχεται σε μας μέσα από το χρόνο, με τη μορφή του μύθου. Στα πλαίσια όσων γράφτηκαν παραπάνω, ίσως θα έπρεπε να στρέψουμε το λίγο πιο σοβαρό μας βλέμμα σε όσα έχουν να μας πουν οι πρόγονοί μας, όσα έχουν διασωθεί και φτάσει σε μας μέσω της λαογραφίας, της μυθολογίας αλλά και της ιστορίας. Δεν είναι μόνο η αναμφισβήτητη γοητεία που υποσυνείδητα μας ασκούν αυτοί οι ψίθυροι από τα βάθη του χρόνου. Αν θέλουμε πιο ρεαλιστικούς λόγους να πάρουμε στα σοβαρά τα παλιά παραμύθια, ας δούμε πώς η επιστήμη φτάνει σήμερα να επιβεβαιώνει αυτά που είχαν ανακαλυφθεί χιλιετίες νωρίτερα. Κι αν τότε οι αρχαίοι είχαν δίκιο για όσα ξέρουμε σήμερα ότι είναι σωστά, αναδύεται πολύ φυσικά η ερώτηση: για πόσα άλλα από αυτά που ανακάλυψαν ή προοιώνισαν έχουν δίκιο..? Το σύμπαν μας υπόσχεται χρυσές εποχές και ίσως αν ενώναμε την προσοχή μας, τη συλλογική μας συνείδηση και το βλέμμα μας στο μύθο, να μπορούσαμε να δούμε με διαφορετική, πιο διεισδυτική ματιά στο παρελθόν, στο μέλλον και μέσα μας.